راهکارهای تغذیه ای جهت کاهش اضافه وزن و چاقی در کودکان و نوجوانان

اضافه وزن و چاقی درکودکان و نوجوانان یکی از مهمترین عوامل خطر ساز برای فشار خون بالا، دیابت
و چربی خون بالا در بزرگسالی است. عادات غذایی غلط از جمله مصرف بی رویه فست فودها
(سوسیس، کالباس، همبرگر، پیتزا، سیب زمینی سرخ کرده) چیپس، غذاهای چرب و سرخ شده،
نوشابه های گازدار (که حاوی مقدار زیادی قند هستند،) شیرینی و شکلات، مصرف کم سبزیها
و میوه ها، و بی تحرکی از دلایل مهم اضافه وزن و چاقی در نوجوانان هستند.

در ادامه نکاتی برای اصلاح و تغییر رفتارهای غذایی و شیوه های تغذیه کودکان و نوجوانان ذکر می شود:

.1از بشقاب کوچکتر استفاده شود و حجم غذا کم باشد و در صورتی که کودک/ نوجوان
غذای بیشتری طلب کرد به او داده شود. زیاد بودن حجم غذای بشقاب کودک و نوجوان
و مجبور کردن او برای اتمام غذای بشقاب یکی از دلایل بروز اضافه وزن و چاقی است.
.2در ساعت معین غذا یا میان وعده خورده شود و در بین این ساعات از ریزه خواری و هله
هوله خوردن کودک/ نوجوان جلوگیری شود.
.3وعده های غذایی به 5تا 6وعده کوچک و منظم تقسیم شود.
.4در غذا خوردن عجله نکند و تند تند غذا نخورد.
.5به بو، مزه و بافت ماده غذایی در هنگام خوردن غذا و جویدن توجه شود و کودک یا
نوجوان غذای خود را آرام آرام بجود.
.6به اندازه غذا حتما توجه شود.
.7در هنگام راه رفتن و یا ایستادن غذا خورده نشود. در این حالت کودک یا نوجوان از
میزان و مقدار غذایی که خورده آگاه نمی شود. کودکان یا نوجوانان باید سر سفره یا میز
ناهارخوری بنشینند و غذا یا میان وعده را مصرف کنند و بعد از اتمام غذا سفره یا میز
غذا را ترک کنند.
.8قاشق یا چنگال را بعد از هر بار در دهان گذاشتن مجددا در کنار بشقاب غذا قرار دهند.
اینکار از تند غذا خوردن جلوگیری می کند.
.9بهتر است مستقیما از بسته های مواد غذایی یا تنقلات خورده نشود. زیرا مصرف آن
ماده غذایی مشخص نمی شود.

.10تماشای تلویزیون، استفاده از موبایل یا هر چیزی که باعث حواس پرتی در هنگام غذا
خوردن می شود کنار گذاشته شود.
.11وقتی که کودک یا نوجوان بهانه گیر و ناراحت می شود، به منظور دلداری به او غذا یا
نوشیدنی داده نشود.
.12مطمئن شوید که کودک/ نوجوان تنقلات غذایی مناسب و به اندازه می خورد.
.13کودک/ نوجوان، تشویق به امتحان غذاهای جدید شود. غذاهایی که کم چرب هستند و
زیاد سرخ نشده اند. مثلا بجای سیب زمینی سرخ کرده که معمولا کودکان و نوجوانان
به آن علاقه زیادی دارند ، سیب زمینی تنوری و البته در مقدار کم مصرف کنند.
.14بطور کلی غذاهایی که ماهیت شیرین دارند از جمله شله زرد، حلوا، شیرین پلو، خورش
فسنجان، حلیم و انواع مربا و شربت های خانگی بهتر است با حداقل مقدار شکر و کم
شیرین تهیه شوند که ذائقه کودکان و نوجوانان به مصرف خوراکی های شیرین عادت
نکند.
.15در خانه در هر وعده، غذاهای سالم و مفید ( کم چرب، کم نمک، کم شیرین، حاوی
سبزیجات خام و پخته و...) در دسترس کودک یا نوجوان قرار داده شود.
.16کودکان سنین مدرسه در برنامه ریزی وعده های غذایی خانواده شرکت کند.
.17به کودکان سنین مدرسه اجازه داده شود تا در تهیه و پخت غذا به مادر کمک کند.
.18والدین از ابراز اینکه غذایی را دوست ندارند در مقابل کودکان خود داری کنند.
.19کودک/ نوجوان را تشویق کنند تا بجای خوردن غذاهای یکنواخت و تکراری، غذاهای
متنوعی را مصرف کند.
.20تأکید بر مصرف صبحانه. نوجوانانی که صبحانه نمیخورند در وعده ناهار به دلیل افت قند خون،
اشتهای زیادی برای غذا خوردن دارند و در نتیجه با خوردن غذای اضافی دچار اضافه وزن و چاقی
میشوند.
سارا آثاری کارشناس   تغذیه شبکه بهداشت و درمان  پاسارگاد