راهنمای جامع مراقبت از سلامت دهان و دندان: کلید لبخندی سالم و پایدار به قلم کارشناس واحد سلامت دهان و دندان شبکه بهداشت ودرمان شهرستان پاسارگاد 
سلامت دهان و دندان تنها به داشتن لبخندی زیبا محدود نمی‌شود، بلکه دروازه ورود به سلامت کلی بدن است. بسیاری از بیماری‌های سیستمیک (مانند بیماری‌های قلبی-عروقی و دیابت) ارتباط تنگاتنگی با وضعیت بهداشت دهان و دندان دارند. واحد دهان و دندان در راستای ارتقای سطح سواد سلامت جامعه، نکات کلیدی و استانداردهای مراقبت از دندان‌ها را به شما یادآور می‌شود.
۱. اصول طلایی مسواک زدنمسواک زدن پایه و اساس بهداشت دهان است، به شرطی که به روش صحیح انجام شود:- تعداد و زمان: حداقل روزی دو بار (صبح و شب پیش از خواب)، هر بار به مدت حداقل دو دقیقه دندان‌ها را مسواک بزنید.- تکنیک صحیح: مسواک را با زاویه ۴۵ درجه نسبت به لثه قرار دهید و با حرکات ملایم لرزشی و جارویی از سمت لثه به سمت تاج دندان بکشید. از کشیدن محکم و افقی مسواک (که باعث تحلیل لثه و سایش مینا می‌شود) خودداری کنید.- تعویض مسواک: هر ۳ تا ۴ ماه یک‌بار یا بلافاصله پس از بیماری (مانند سرماخوردگی شدید) سر مسواک خود را تعویض کنید.
۲. نقش بی‌بدیل نخ دندانمسواک تنها حدود ۶۰ درصد از سطوح دندان‌ها (سطوح بیرونی، داخلی و جونده) را تمیز می‌کند. ۴۰ درصد باقی‌مانده (فضای بین دندان‌ها) محل تجمع پلاک میکروبی است.- روزانه حداقل یک‌بار (ترجیحاً شب‌ها قبل از خواب) از نخ دندان استفاده کنید.- نخ دندان را به آرامی و با حرکت اره‌ای وارد فضای بین دندان‌ها کنید تا به لثه آسیب نرسد، سپس دیواره هر دندان را به شکل حرف C تمیز کنید.
۳. دهان‌شویه؛ مکمل پاکسازیاستفاده از دهان‌شویه‌های حاوی فلوراید می‌تواند به استحکام مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی کمک کند. توجه داشته باشید که دهان‌شویه هرگز جایگزین مسواک و نخ دندان نمی‌شود و باید طبق نظر دندانپزشک (به‌ویژه نمونه‌های ضدباکتری یا کلروهگزیدین) مصرف شود.
۴. تغذیه و سلامت دندان‌هاآنچه می‌خورید تأثیر مستقیمی بر سلامت دندان‌های شما دارد:- کاهش قندهای پنهان و افزوده: باکتری‌های دهان از قندها تغذیه کرده و اسیدی تولید می‌کنند که مینای دندان را حل می‌کند. مصرف تنقلات چسبنده و شیرین (مانند شکلات‌های چسبنده، آب‌نبات و نوشابه‌ها) را به حداقل برسانید.- آب کافی: نوشیدن آب فراوان پس از غذا، به شستشوی مواد غذایی و اسیدهای باقی‌مانده کمک می‌کند.- مصرف مواد مغذی: لبنیات (منبع کلسیم)، سبزیجات تازه و میوه‌های فیبردار برای سلامت لثه و دندان مفیدند.
۵. نقش چکاپ‌های دوره‌ایبسیاری از مشکلات دهان و دندان (مانند پوسیدگی‌های اولیه، بیماری‌های لثه یا ضایعات مخاطی) در مراحل اولیه هیچ‌گونه دردی ندارند.- توصیه می‌شود حداقل سالی دو بار (هر ۶ ماه یک‌بار) برای معاینه دوره‌ای به دندانپزشک مراجعه کنید تا در صورت وجود مشکل، درمان در ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین حالت ممکن انجام شود.
فاطمه شادکام -کارشناس واحد سلامت دهان و دندان شبکه بهداشت و درمان پاسارگاد