راهکارهای کاهش ضایعات مواد غذایی در خانه؛ گامی مؤثر برای حفظ محیط زیست
بر اساس گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)، در سال ۲۰۲۲ حدود ۱.۰۵ میلیارد تن مواد غذایی در جهان دور ریخته شد که ۶۰ درصد آن مربوط به خانوارها بود. هدررفت غذا علاوه بر تحمیل هزینه‌های اقتصادی، موجب اتلاف منابع طبیعی و افزایش آلودگی محیط زیست می‌شود. با رعایت چند راهکار ساده در خرید، نگهداری و مصرف مواد غذایی، می‌توانیم نقش مؤثری در کاهش این ضایعات داشته باشیم.
۱. برای خرید مواد غذایی برنامه‌ریزی کنید
پیش از خرید، موجودی یخچال و کابینت‌ها را بررسی کنید و فهرستی از مواد غذایی موردنیاز تهیه کنید. مقدار خرید را متناسب با تعداد اعضای خانواده و میزان مصرف آن‌ها تعیین کنید تا از خریدهای اضافی و دورریز مواد غذایی جلوگیری شود.
۲. به تاریخ مصرف و شرایط نگهداری توجه کنید
هنگام خرید، تاریخ انقضا و سلامت بسته‌بندی محصولات را بررسی کنید. مواد غذایی را در شرایط مناسب نگهداری کنید و محصولات قدیمی‌تر را زودتر مصرف کنید تا از فساد و دورریز آن‌ها جلوگیری شود.
۳. غذا را به اندازه نیاز بپزید
مقدار غذا را با توجه به تعداد افراد و میزان مصرف آن‌ها تنظیم کنید. برنامه‌ریزی برای وعده‌های غذایی و اندازه‌گیری مواد اولیه به کاهش پخت بیش از نیاز و هدررفت مواد غذایی کمک می‌کند.
۴. باقی‌مانده غذاها را به‌درستی نگهداری کنید
غذاهای باقی‌مانده را در ظروف تمیز و دربسته قرار دهید و حداکثر تا دو ساعت پس از پخت در یخچال بگذارید. برای نگهداری طولانی‌تر از فریزر استفاده کنید و تاریخ نگهداری را روی ظروف بنویسید.
۵. از باقی‌مانده مواد غذایی خلاقانه استفاده کنید
بسیاری از مواد غذایی باقی‌مانده را می‌توان با رعایت اصول بهداشتی در تهیه وعده‌های جدید به کار برد؛ برای مثال، سبزیجات پخته را به سوپ یا املت اضافه کنید یا از میوه‌های رسیده و سالم برای تهیه اسموتی استفاده کنید.
۶. مواد غذایی مازاد را اهدا کنید
میوه‌ها و سبزیجات سالم را صرفاً به دلیل ظاهر نامتعارف کنار نگذارید؛ این محصولات نیز می‌توانند ارزش غذایی مناسبی داشته باشند. همچنین، مواد غذایی سالم و قابل‌مصرفی را که به آن‌ها نیاز ندارید، با رعایت شرایط نگهداری و ضوابط بهداشتی به افراد نیازمند یا مراکز خیریه معتبر اهدا کنید.
۷. پسماندهای غذایی را مدیریت کنید
در صورت امکان، پسماندهای آلی مانند پوست میوه و سبزیجات را از سایر زباله‌ها جدا کرده و با رعایت اصول بهداشتی برای تهیه کمپوست استفاده کنید. بااین‌حال، پیشگیری از ایجاد ضایعات غذایی همواره بر مدیریت پسماند پس از تولید آن اولویت دارد.
سخن پایانی
کاهش ضایعات مواد غذایی با اقداماتی ساده مانند خرید هوشمندانه، پخت غذا به اندازه نیاز و نگهداری صحیح مواد غذایی امکان‌پذیر است. با اصلاح عادت‌های روزمره، علاوه بر کاهش هزینه‌های خانوار، می‌توانیم در حفظ منابع طبیعی، کاهش آلودگی محیط زیست و تأمین امنیت غذایی جامعه سهیم باشیم.
نگین دهقانیان _ مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان پاسارگاد